نورپردازی و انتخاب نور مناسب در محل زندگی

 نورپردازی و انتخاب نور مناسب در محل زندگی

نور در زندگی انسان از جمله تنظیم خواب، قدرت مغز و نشاط و انرژی اثر زیادی دارد. همچنین نور مناسب به افزایش خلاقیت و کارایی افراد کمک می‌کند. از این رو، نورپردازی در محل زندگی و جایی که بخش زیادی از عمر انسان در آنجا می‌گذرد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در ادامه این مطلب به نور پردازی، انتخاب نور مناسب برای هر اتاق و بخش از خانه یا محل کار می‌پردازیم.

 

 

نورپردازی می‌بایست متناسب با نوع کاربری هر اتاق و به طور کلی فضایی که قرار است نور پردازی شود، انجام شود. به عبارت دیگر برای نور پردازی صحیح نیاز به در نظر گرفتن کارایی هر اتاق است.

 

3 گام اساسی در نورپردازی اتاق ها

 

3 گام اساسی در نورپردازی اتاق ها

گام اول

در این گام باید به کارایی هر اتاق و نوع کاربری آن توجه شود. نورهای مختلف در سه دسته کلی قرار می‌گیرند. نور عمومی یا محیطی، نور موضعی و نور تأکیدی

 

نورپردازی محیطی

این نوع نور پردازی بیشتر برای روشنایی کلی فضای اتاق مورد استفاده قرار می‌گیرد. نور استفاده شده در این نوع نورپردازی، تمام اتاق را روشن می‌کند بنابراین به نوعی نور طبیعی اتاق محسوب می‌شود. برای نور پردازی محیطی از لوسترها، چراغ‌های آویز و چراغ‌های ریلی که به جای متمرکز کردن نور، آن را پخش می‌کنند، استفاده می‌شود.

 

نورپردازی موضعی

نور پردازی موضعی در زمانی استفاده می‌شود که تمرکز روی کار خاص و یا شی‌ء خاصی در اتاق مد نظر باشد. نورهای مورد استفاده در این نوع نور پردازی، از نوع متمرکز هستند. بهترین مثال آن‌ها نور چراغ مطالعه است. نور پردازی موضعی باعث می‌شود تا روشنایی بیشتری در قسمت‌های خاص اتاق ایجاد می‌کند. از دیگر انواع نورهای موضعی، هالوژن‌های استفاده شده در کابینت‌ها هستند. برای این نوع نور پردازی، بسته به شی‌ء یا بخشی که قرار است بر روی آن از نور موضعی استفاده شود، می‌توان از چراغ‌های آویز و یا چراغ‌های مهتابی استفاده کرد.

 

نورپردازی تأکیدی

از این نوع نور پردازی برای تأکید و جلب توجه بیشتر استفاده می‌شود. برای مثال اگر بخواهیم توجه بیننده را به یک اثر هنری جلب کنیم از این نوع نور پردازی استفاده می‌کنیم. در این نوع نورپردازی، تمرکز نور بر روی شی‌ء است و اطراف آن سایه ایجاد می‌شود. نور استفاده شده در این نوع نورپردازی، بیشتر لامپ‌های هالوژن است.

برای اینکه بتوانید تکنیک مناسب برای روشنایی اتاق‌های خانه را انتخاب کنید، ابتدا کاربرد هر اتاق و اشیایی را که می‌خواهید به آن‌ها جلوه بیشتری بدهید مشخص کنید. برای نور پردازی اتاق بهتر است ابتدا به نور پردازی محیطی توجه کنید. بعد از آن به ترتیب نور پردازی‌های موضعی و تأکیدی را انجام دهید.

بعد از اینکه نور پردازی محیطی را انجام دادید می‌توانید به این نکته توجه کنید که در کدام قسمت از اتاق می‌خواهید نور متفاوتی داشته باشید. البته این کار را بدون در نظر گرفتن وسایل اتاق انجام دهید. کارشناسان پیشنهاد می‌کنند که برای نور پردازی هر اتاق می‌توانید به پیشنهاد‌های زیر توجه کنید و آن‌ها را اجرایی نمایید.

 

اتاق نشیمن

در این اتاق می‌توان از نور پردازی محیطی به همراه نور پردازی تأکیدی استفاده کرد. از نور پردازی محیطی برای روشن کردن کل اتاق و از نور پردازی تأکیدی برای آن بخش‌هایی از اتاق که قرار است اشیا خاصی در آن قسمت‌ها قرار گیرند استفاده کنید.

آشپزخانه

برای فضای کلی آشپزخانه بهتر است از نور پردازی محیطی استفاده کنید. اما برای روشن کردن روی پیشخوان آشپزخانه و جایی که معمولاً کار آشپزی را انجام می دهید یا مثلاً بالای سینک ظرف‌شویی از نور موضعی استفاده کنید.

اتاق خواب

برای اتاق‌خواب‌ها معمولاً از آباژورها در کنار تخت و یا روی میز کنار تخت استفاده می‌شود. بهتر است در فضای اتاق خواب از نور مستقیم استفاده نکنید. نور محیطی را می‌توانید در گوشه‌ای از اتاق و قسمتی که لباس‌هایتان را تعویض می‌کنید، اجرا کنید.

حمام

نور حمام باید فریبنده باشد. در قسمتی که آینه قرار می‌گیرد از نور موضعی استفاده کنید. البته نور موضعی از بالای سر باعث ایجاد سایه می‌شود پس بهتر است از نور موضعی که تابش آن از دو طرف است استفاده کنید و برای روشنایی فضای حمام نیز از نور محیطی که بیشتر سقفی باشد استفاده کنید.

 

گام دوم

در این گام برای نور پردازی باید لامپ مناسب انتخاب کنید. لامپی که استفاده می‌کنید، مشخص کننده منبع و نوع نور است. لامپ‌های مختلف تابش‌های متفاوتی از نور را ایجاد می‌کنند. لامپ‌ها را می‌توان به چهار گروه اصلی دسته بندی کرد که در ادامه به معرفی آن‌ها می‌پردازیم.

 

لامپ‌های رشته‌ای

در زمان‌های گذشته لامپ‌های رشته‌ای به عنوان اصلی ترین منبع نور مورد استفاده قرار می‌گرفتند. اما بعد از گذشت زمان، لامپ‌های کم مصرف جایگزین این لامپ‌ها شدند. علی رغم نور زیاد و درخشان این لامپ‌ها، مصرف برق آن‌ها بالا است و طول عمر این لامپ‌ها بسیار کم است. پس استفاده از آن‌ها چندان مقرون به صرفه نیست.

لامپ‌های مهتابی یا فلوئور سنت

مصرف انرژی در این لامپ‌ها نسبت به لامپ‌های رشته‌ای کم است و در عوض طول عمر آن‌ها نسبت به لامپ‌های رشته‌ای بیشتر است. این نوع لامپ‌ها نور خنک منتشر می‌کنند. اما نکته مهم این است که در این لامپ‌ها، به گفته منابع مختلف از جمله National Geographic مقدار کمی جیوه وجود دارد. بنابراین هنگام جابجایی و دور انداختن آن‌ها باید مراقبت‌های لازم لحاظ شود.

لامپ‌هایLED

مصرف برق در لامپ‌های LED  نسبت به مصرف برق در لامپ‌های رشته‌ای و فلوئور سنت، به مراتب کمتر است از طرفی طول عمر آن‌ها سه برابر بیشتر است. این لامپ‌ها نور نسبتاً سخت و مستقیمی دارند و به همین جهت نقش پر رنگی در نورپردازی تأکیدی ایفا می‌کنند. اغلب آن‌ها از لحاظ ظاهری به لامپ‌های رشته‌ای شباهت دارند اما بازدهی آن‌ها بالاست. لامپ‌های LED گرمای زیادی تولید نمی‌کنند و از همین رو در صورت تماس با دست، پوست را نمی‌سوزانند و طول عمرشان بسیار بالاست. نکته منفی در خصوص این نوع لامپ‌ها این است که قیمت آن‌ها نسبت به دو دسته اول بیشتر است.

 

هالوژن‌ها:

نور هالوژن‌ها سفید، روشن و شبیه به نور روز است. این ویژگی‌ها باعث شده است تا هالوژن‌ها گزینه‌های مطلوبی برای نور پردازی موضعی باشند. مصرف هالوژن‌ها 0 تا 20 درصد کمتر از مصرف برق در لامپ‌های رشته‌ای است.

مواردی که در بالا ذکر شدند، از جمله رایج‌ترین نوع لامپ‌های مورد استفاده در خانه هستند. هر چند به غیر از موارد  فوق، لامپ‌های دیگری نیز وجود دارند که استفاده از آن‌ها به دلایل مختلف چندان رایج نیست.

 

امروزه بر روی لامپ‌ها برچسب‌هایی وجود دارد که نشان دهنده اطلاعات کلی در خصوص لامپ است. بر اساس استاندارد FTC بر روی بسته‌بندی لامپ‌ها باید مشخصاتی از جمله روشنایی، طول عمر، مقدار مصرف انرژی . بازدهی کلی لامپ ثبت شده باشد.

روشنایی لامپ با واحد لومن سنجیده می‌شود. روشنایی و لومن با یکدیگر نسبت مستقیم دارند. یعنی هرچه لومن در لامپ بیشتر باشد، روشنایی آن نیز بیشتر است. یک لامپ معمولی روشنایی در حدود 800 لومن که معادل 6- وات است دارد. بر اساس متراژ فضایی که قرار است از لامپ برای روشنایی استفاده شود، می‌توان میزان لومن را به ترتیب زیر انتخاب کرد:

 

  • آشپزخانه: مجموعاً ۵۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰ لومن
  • حمام و سرویس بهداشتی: مجموعاً ۴۰۰۰ تا ۸۰۰۰ لومن
  • اتاق‌های خواب: مجموعاً ۲۰۰۰ تا ۴۰۰۰ لومن
  • اتاق نشیمن: ۱۵۰۰ تا ۳۰۰۰ لومن
  • اتاق ناهارخوری: ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ لومن
  • اتاق‌های کار: ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ لومن

 

البته این تخمین‌ها چندان دقیق نیست و از طرفی بسته به سلیقه فرد ممکن است میزان روشنایی بر هر اتاق یا هر محیطی کمتر یا بیشتر در نظر گرفته شود.

اما برای سنجیدن میزان روشنایی نور، درجه رنگ نور بسیار مهم است. درجه رنگ نور با واحد کلوین سنجیده می‌شود. در گذشته لامپ‌های فلوئور سنت فشرده نوری سرد و آبی داشتند اما با گذشت زمان و انجام اصلاحات، اکنون می‌توان آن‌ها را در طیف نورهای گرم‌تر و زردتر نیز مشاهده کرد. روی بسته‌بندی لامپ باید درجه رنگ نور از گرم به سرد که با یکای کلوین اندازه‌گیری می‌شود، دیده شود. هر چقدر که کلوین بیشتر باشد درجه رنگ نور سردتر است.

  • سفید نرم/سفید گرم (۲۷۰۰ کلوین): برای اتاق خواب‌ها و اتاق‌های نشیمن بهترین انتخاب است. فضای گرم سنتی همراه با احساس آرامش را ارائه می‌دهد.
  • سفید روشن/سفید سرد (۴۱۰۰کلوین): انتخاب مناسبی برای آشپزخانه‌ها، حمام‌ها و گاراژهاست. برای این قسمت‌های خانه محیطی روشن‌تر و احساس سرزندگی فراهم می‌کند.
  • روشنی روز (۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰کلوین):  بهترین انتخاب برای حمام‌ها، آشپزخانه‌ها و زیرزمین‌هاست. برای مطالعه، پروژه‌های پیچیده و یا انجام آرایش مناسب است و تقابل بزرگی در بین رنگ‌ها ایجاد می‌کند.
  • ۱٫۵ تا ۱٫۷۵ متری زمین قرار بگیرد.

گام سوم

در این گام باید به انتخاب لوازم و وسایل مناسب برای نورپردازی توجه شود. لوازم اصلی که برای نورپردازی استفاده می‌شوند در دسته های زیر قرار می‌گیرند.

لامپ‌های سقفی

این نوع لامپ‌ها بیشتر در نورپردازی‌های محیطی مورد استفاده قرار می‌گیرند. از این نوع لامپ‌ها بیشتر در فضاهایی مثل راهروهای ورودی، اتاق‌خواب‌ها، اتاق‌های کار و راه پله‌ها استفاده می‌شود. فاصله مناسب بین هر لامپ سقفی تقریباً 2.5 تا 3 متر است.

لوسترها

از دیگر منابع تأمین نور در نورپردازی محیطی، لوسترها را می‌توان نام برد. لوسترها بهترین انتخاب برای اتاق‌های غذاخوری، یا اتاق‌های خواب هستند.

چراغ‌ها دیواری

چراغ‌های دیواری در تمام قسمت‌های خانه از جمله راهروها، سالن پذیرایی و اتاق خواب کاربرد فراوان دارند. همچنین از این نوع چراغ‌ها نی توان در هر 3 مدل نورپردازی یعنی نورپردازی محیطی، موضعی و تأکیدی استفاده کرد.

چراغ‌های آویز

منبع دیگر برای نورپردازی محیطی و موضعی، چراغ‌های آویز هستند. چراغ‌های آویز به آن دسته از چراغ‌هایی گفته می‌شود که از سقف آویزان می‌شوند.معمولاً برای جلوگیری از برخورد مستقیم نور با چشم، برای این نوع چراغ‌ها از حباب‌های مات استفاده می‌شود.چراغ‌های آویز بیشتر در محل‌هایی مثل بالای میز غذاخوری، پیشخوان آشپزخانه و بخش‌هایی که در آن قسمت تمرکز بر روی کار خاصی انجام می‌شود، استفاده می‌شوند.

لامپ‌های سقفی توکار

این نوع لامپ‌ها هم مانند لامپ‌های دیواری هم برای تأمین نور در نورپردازی محیطی و هم تأمین نور در نور پردازی موضعی کاربرد دارند. از این نوع لامپ‌ها نیز می‌توان در تمام قسمت‌های خانه با توجه به میزان روشنایی لازم برای آن قسمت استفاده کرد.

چراغ‌های ریلی

چراغ‌های ریلی نیز تقریباً در همه جا کاربرد دارند. مزیت آن‌ها این است که می‌توان هر کدام از لامپ‌ها را به صورت جداگانه حرکت داد و نور آن را به نقطه دلخواه متمرکز کرد. از این ویژگی برای نمایش آثار هنری و یا فقط روشن کردن تمام اتاق استفاده می‌شود.

لامپ‌های رومیزی

آباژورها در دسته لامپ‌های رومیزی قرار می‌گیرند. این نوع لامپ‌ها در اتاق‌های خواب و نشیمن استفاده می‌شوند. این نوع لامپ‌ها منبع تأمین نور در نور پردازی موضعی هستند. انتخاب اندازه مناسب لوازم نورپردازی، بیشتر مربوط به اصول طراحی چیدمان خانه می‌شود با این حال باید در طراحی نورپردازی نیز آن را در نظر گرفت. به نسبت‌ها توجه داشته باشید. اندازه و ابعاد لوازم نورپردازی و همخوانی آن با اندازه اتاق اهمیت زیادی دارد در ادامه به ارائه لیستی از مشخصات کلی برای لوازم نورپردازی می‌پردازیم:

آباژورهای رومیزی

بهتر است ارتفاع آباژور بیشتر از ۱.۵ برابر میزی که روی آن قرار گرفته، نباشد و قطر حباب آباژور نیز بزرگ‌تر از میز نباشد.

لوسترها و چراغ‌های آویز

پهنا و قطر میز خود را اندازه بگیرید و ۱۲ را از آن کم کنید. عدد به دست آمده بیشترین پهنا یا قطر چراغ آویز را تعیین می‌کند. لوازمی با طراحی شلوغ و پیچیده بزرگ‌تر به نظر می‌رسند بنابراین به خاطر داشته باشید در صورت انتخاب این گونه لوازم، عدد به دست آمده برای بیشترین پهنا را مقداری در نظر بگیرید. با این فرض که ارتفاع سقف حدود دو و نیم متر باشد، برای نصب چراغ یا لوستر در بالای میز، لازم است فاصله سطح میز تا انتهای چراغ، حداقل ۷۵ تا ۹۰ سانتیمتر باشد. در خانه‌هایی با سقف بلندتر، به ازای هر ۳۰ سانتیمتر ارتفاع، می‌توان چراغ یا لوستر را ۵ تا ۱۰ سانتیمتر به میز نزدیک کرد.

لامپ‌های دیواری

هر چقدر به جسمی که نور بر آن می‌تابد، نزدیک‌تر باشیم، به همان نسبت لامپ‌های دیواری باید کوچک‌تر باشند. برای مثال حباب لامپ مناسب برای آینه حمام که در فاصله‌ای نزدیک به آن می‌ایستیم، قطری حدود۲۵ سانتیمتر دارد. لامپ‌های دیواری در حمام‌ها معمولاً حدود یک متر از هم فاصله دارند و ارتفاع آن‌ها از خط مرکزی سینک دستشویی حدود نیم متر است. درصورت حباب‌دار بودن لامپ‌های دیواری، باید لبه پایینی حباب کمی پایین‌تر از خط چشم، در ارتفاعی بین ۱٫۵ تا ۱٫۷۵ متری زمین قرار بگیرد.

به منظور کسب اطلاعات بیشتر و استفاده از بهترین و با کیفیت ترین خدمات الکترونیکی می توانید به سایت و اپلیکیشن پلاک مراجعه کنید.

 

آموزش‌های پلاک

ارسال یک پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *